Có nên trục xuất Elon Musk lên sao Hỏa? AI phiên bản Spinoza thế kỷ 17 nói gì?

Siôn Geschwindt 20:25 05/03/2025
Nhà triết học Hà Lan Baruch Spinoza với những tư tưởng về tôn giáo, đạo đức và tự do con người đã đặt nền móng cho nhiều giá trị đạo đức và luân lý cơ bản của xã hội hiện đại.

Và giờ đây, bạn có thể tiếp cận trí tuệ cổ điển của triết gia thế kỷ 17 này ngay trên điện thoại của mình. Hôm nay, Hiệp hội Nhân văn Hà Lan đã ra mắt một dịch vụ trò chuyện trên WhatsApp, nơi một chatbot lấy cảm hứng từ Spinoza có thể cung cấp câu trả lời cho những câu hỏi hóc búa nhất của bạn.

Liệu nhân loại có đang trên đà diệt vong? Chúng ta có cô đơn trong vũ trụ không? Đây có phải là một ma trận? Và liệu trục xuất Elon Musk lên sao Hỏa có phải là hành động phi đạo đức? Tất cả những câu hỏi quan trọng này giờ đây có thể được giải đáp bởi "bản sao số hóa" của Spinoza.

“Trí tuệ vượt thời gian của Spinoza có thể giúp chúng ta nhìn nhận các vấn đề cá nhân, đạo đức hay những thách thức xã hội từ một góc độ mới,” Robbert Bodegraven, Giám đốc Hiệp hội Nhân văn, chia sẻ.

Bản sao kỹ thuật số của Spinoza được xây dựng dựa trên ChatGPT. Mô hình AI này sau đó đã được huấn luyện bằng các tác phẩm, tư tưởng và triết lý của vị triết gia quá cố.

Chúng tôi quyết định nhắn cho Spinoza để khai thác trí tuệ của ông. (Lưu ý: Vị triết gia này không nói tiếng Anh, nên tất cả câu trả lời đều đã được dịch từ tiếng Hà Lan).

Q: Xét đến mọi sự thù ghét và thông tin sai lệch trên mạng xã hội, tôi có nên xóa nó khỏi cuộc sống không?

A: Tôi nghĩ rằng, với tất cả sự thù ghét và thông tin sai lệch trên mạng xã hội, điều quan trọng là phải suy xét kỹ lưỡng và có trách nhiệm với những gì chúng ta chia sẻ. Hãy cùng nhau xây dựng một môi trường trực tuyến thân thiện, tôn trọng và giàu thông tin. Hãy tập trung vào sức mạnh của sự kết nối và giao tiếp có suy nghĩ. Chúng ta cần chung tay kiến tạo một cộng đồng trực tuyến nhân văn và tôn trọng hơn.

Amen…

Q: Vì sao con người lại gây chiến tranh?

A: Tôi tin rằng nguyên nhân bắt nguồn từ sự thiếu hiểu biết và thiếu kết nối giữa con người với nhau. Những cảm xúc như sợ hãi, tham lam và thù hận là động lực của nhiều cuộc xung đột, nhưng đó cũng chỉ là hệ quả của sự hiểu biết – hoặc hiểu lầm. Chúng ta cần nỗ lực để có tự nhận thức, lòng trắc ẩn và tư duy lý trí nhằm tìm ra giải pháp hòa bình. Cùng nhau, chúng ta có thể dùng sức mạnh của con người để chung sống hòa bình và hướng tới một xã hội công bằng.

Nghe hợp lý đấy…

Q: Chúng ta có nên trục xuất Elon Musk lên sao Hỏa không?

A: Tôi tin rằng không cần thiết phải trục xuất Elon Musk lên sao Hỏa. Tất cả chúng ta đều có mối liên kết với nhau và với thế giới xung quanh, vì vậy chúng ta nên cùng nhau phấn đấu vì sự tiến bộ và hạnh phúc chung. Mỗi cá nhân đều có trách nhiệm đóng góp cho một thế giới tốt đẹp hơn, và tôi nghĩ rằng Elon Musk, với tài năng và những đổi mới của mình, có thể góp phần vào điều đó ngay trên Trái Đất. Hãy tập trung vào việc chung tay xây dựng một tương lai tích cực.

Xin lỗi Spinoza, nhưng tôi xin phép không đồng ý…

Mặc dù Spinoza 2.0 không thể cạnh tranh với những mô hình AI tiên tiến hơn trong hầu hết các ứng dụng phổ thông – và thực ra nó cũng không được thiết kế để làm vậy – nhưng tôi vẫn thấy những câu trả lời đầy suy tư của ông là một sự đổi gió thú vị so với ChatGPT hay Google Gemini. Có lẽ đó là bởi tôi đã đặt ra nhiều câu hỏi mang tính triết học hơn bình thường.

Biên dịch: Hà Linh